Nowojorski koncert mezzosopranistki Roksany Wardengi oraz pianistki Aleksandry Hałat w Scorca Hall w America Opera Center 5 stycznia 2025 roku towarzyszy projektowi pt. Jerzy Fitelberg – Rediscovering, i ma na celu ukazanie szerokiej twórczości wokalnej polskich kompozytorów polsko- żydowskich, których twórczość posiada wpływy kultury francuskiej, polskiej , amerykańskiej.
Podczas koncertu zabrzmią francuskojęzyczne utwory J. I Paderewskiego , pieśni A. Panufnika,a przede wszystkim zaginiona pieśń Jerzego Fitelberga z 1921 roku, powstała w Berlinie.
Projektowi towarzyszy animacja Kaji Renkas i Iwony Pomianowskiej pt. Prelude prezentująca skrót życia kompozytora Jerzego Fitelberga. Animacja wykorzystuje utwór z najnowszej płyty wydanej przez DUX pt. Jerzy Fitelberg – works for Violin and Piano / Marcin Hałat – skrzypce, Aleksandra Hałat-fortepian/.
Płyta powstała w ramach badań Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Zawiera światowe premiery fonograficzne, które łącznie obejmują ponad 60 minut muzyki, to:
- Suite pour violon et piano (1932);
- Prelude for Violin and Piano (1938);
- Sept caprices pour violon et piano d’apres Le Tambourin de Jean-Philippe Rameau (1944);
- Concertino da Camera for Violin and Piano (1950–1951).
Koncert poprzedzi wykład dr Aleksandry Hałat w ramach PAHA Conference, odbywającej się również w Nowym Jorku, na której opowie o powrocie twórczości Jerzego Fitelberga do Polski po blisko 80 latach oraz o swoich badaniach nad twórczością kompozytora.
Jerzy Fitelberg – urodzony w Warszawie w 1903 roku, ceniony zarówno w Polsce, jak i za granicą, syn wybitnego dyrygenta Grzegorza Fitelberga – jest postacią niezwykle ważną dla polskiej sztuki muzycznej.
Utwory Jerzego Fitelberga wykonywano już w połowie lat 20. XX wieku na estradach koncertowych wielkich europejskich ośrodków muzycznych. W latach 1922–1926 studiował w Berlińskiej Akademii Muzycznej w klasie Franza Schreckera oraz Walthera Gmeindla, a od roku 1933 do 1940 przebywał we Francji, wiążąc się ze Stowarzyszeniem Młodych Muzyków Polaków w Paryżu.Do Nowego Jorku przybył statkiem 15 maja 1940 roku, pięć dni po rozpoczęciu marszu Hitlera na Paryż.
W przeciwieństwie do swojego ojca Jerzy wybrał emigrację, pozostając po 1945 roku w Stanach Zjednoczonych. W 1947
roku otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Międzynarodowe Towarzystwo Muzyki Współczesnej (International Society for Contemporary Music) wielokrotnie uwzględniało jego utwory w programach swoich festiwali. Premiera jego Nokturnu na orkiestrę miała miejsce w Filharmonii Nowojorskiej w 1946 roku. Jerzy Fitelberg był wyjątkowym kompozytorem i niezwykle pracowitym człowiekiem.
W swojej korespondencji do przyjaciela, Romana Palestra, pytał, czy mógłby figurować w encyklopediach muzycznych i leksykonach jako kompozytor polski.
Emigracja, szczególnie w przedwojennym okresie paryskim, pozwoliła mu na rozwój warsztatu kompozytorskiego oraz korzystanie z najważniejszych ówczesnych prądów estetycznych oraz kulturowych. Choć życie na emigracji w Nowym Jorku było dla Jerzego Fitelberga doświadczeniem trudnym, nie zahamowało jednak jego działalności kompozytorskiej.
Niestety, problemy związane z utrzymaniem, troska o zabezpieczenie bytu oraz kwestie finansowe przyczyniły się
do nadmiernego obciążenia pracą, co ostatecznie doprowadziło do przedwczesnej śmierci kompozytora 25 kwietnia 1951 roku w Nowym Jorku.
Wsparcie dla fundacji
Będziemy wdzięczni za wsparcie działań badawczych i artystycznych fundacji Karol Rathaus Foundation
Skanuj kod QR
Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.